Study for IELTS: CARBON CYCLE

LESSON 12: CARBON CYCLE - VÒNG TUẦN HOÀN CỦA CÁC-BON

Hello, I’m Margot Politis. Welcome again to Study English, IELTS preparation. Today, we’re going to look at cycles, at phrasal verbs, and then we’ll finish with a bit of punctuation. But now, here’s a man who is a microbiologist and a mushroom grower. He’s talking about mushrooms, and the part they play in the carbon cycle.

Chào các bạn, tôi là Margot Politis. Chào mừng các bạn đến với chương trình Study English, IELTS preparation. Hôm nay chúng ta sẽ học về các vòng tuần hoàn, các động giới từ và sau đó là về cách chấm câu. Bây giờ, đây là một nhà vi sinh học và cũng là người trồng nấm. Ông sẽ nói về nấm và vai trò của chúng trong vòng tuần hoàn của các-bon [còn gọi là vòng tuần hoàn hữu cơ].

They occur naturally in the forests as wood degrading fungi. That's their job. When trees die, they grow on the tree. They break down the lignin and the cellulose, which is the most resistant form of carbon, and they break it down, produce mushrooms and, in turn, you end up with organic matter going back into the soil, and so the carbon cycle in the forest goes on.

Các loại nấm xuất hiện tự nhiên trong rừng khi cây gỗ ngã xuống và mục nát. Đó là công việc của chúng. Khi cây chết, chúng mọc trên thân cây. Chúng phân huỷ chất lignin và xen-lu-lô, hợp chất bền vững nhất của carbon. Chúng phân huỷ nó, sản sinh ra nấm ăn được và cứ thế, cuối cùng bạn sẽ thu được các chất hữu cơ quay trở về trong đất và do vậy vòng tuần hoàn các-bon trong rừng cứ tiếp diễn.

The speaker, Noel Arrold, is talking about how mushrooms grow ‘naturally’. They are an important part of the carbon cycle, but what is a ‘cycle’? A ‘cycle’ is a process that is repeated over and over. It goes around and around. But how do we know this from listening to Noel?

Người nói, Noel Arrold, đang nói về việc nấm mọc 'tự nhiên' như thế nào. Chúng là một phần quan trọng trong vòng tuần hoàn các-bon, nhưng một vòng tuần hoàn là như thế nào? Vòng tuần hoàn là một quá trình lặp đi lặp lại. Nó cứ tiếp diễn mãi. Nhưng chúng ta làm thế nào để nhận ra điều đó khi nghe Noel nói?

When trees die, they grow on the tree. They break down the lignin and the cellulose, which is the most resistant form of carbon, and they break it down, produce mushrooms and, in turn, you end up with organic matter going back into the soil, and so the carbon cycle in the forest goes on.

He says ‘and so the carbon cycle in the forest goes on.’ By saying ‘the cycle goes on’ he is telling us that this process happens again and again. At the end of the description, you need to signal that the process goes back to the beginning again. We can say:

Ông nói ‘and so the carbon cycle in the forest goes on.’ Bằng cách nói ‘the cycle goes on’ ông cho chúng ta biết quá trình đó lặp đi lặp lại. Ở cuối đoạn mô tả quá trình, bạn cần phải báo hiệu rằng quá trình đó sẽ lại bắt đầu từ đầu. Chúng ta có thể nói như sau:

‘The process goes on.’
‘The process begins again.’
‘The process repeats itself.’

In a cycle, there is no real end or beginning, because the process just keeps going. When describing a cycle, we need to start somewhere, then describe, in order, each part of the cycle.

Trong một vòng tuần hoàn, không có điểm bắt đầu và điểm kết thúc thực sự. Khi mo tả một vòng tuần hoàn, ta cần phải bắt đầu từ một điểm nào đó, sau đó mô tả lần lượt các giai đoạn còn lại của vòng tuần hoàn.

There are many different ways of describing the stages of a cycle. We can use transitional signals like ‘when’, ‘once’, ‘then’, or next’. When speaking, you can also use pauses and intonation to describe a cycle. In written language, this becomes punctuation. Listen to Noel Arrold again describing the different parts of the cycle.

Có nhiều cách khác nhau để mô tả các giai đoạn của một vòng tuần hoàn. Ta có thể dùng các tín hiệu chuyển đổi như ‘when’, ‘once’, ‘then’ hay 'next’. Khi nói, bạn cũng có thể dùng khoảng nghỉ giữa các từ và ngữ điệu để tả một vòng tuần hoàn. Trong văn viết, điều ấy thể hiện ở cách chấm câu. Hãy nghe lại Noel mô tả các giai đoạn khác nhau của một vòng tuần hoàn một lần nữa.

When trees die, they grow on the tree.

He says:
‘When trees die, they grow on the tree.’
‘When trees die comma, they grow on the tree.’

The first part of the cycle is that the trees die. The second part is that when the trees die, fungi grow on the trees. That’s the next stage.

Giai đoạn đầu của vòng tuần hoàn là cây chết. Giai đoạn thứ hai là khi cây chết, các loại nấm mọc trên thân cây. Đó là bước thứ hai.

When trees die, they grow on the tree. They break down the lignin and the cellulose, which is the most resistant form of carbon, and they break it down, produce mushrooms.

OK, he says that the fungi break down the lignin and the cellulose. They break down the tree. So the third stage is that the fungi break down the tree. Fourth, they produce mushrooms.

OK, ông nói rằng các loại nấm phân huỷ lignin và cellulose. Chúng phân huỷ cái cây. Do đó giai đoạn thứ 3 là nấm phân huỷ xác cây. Thứ đến, chúng sản sinh ra nấm ăn được.

He says ‘in turn’ organic matter goes back into the soil. ‘In turn’ signals the next stage of the process. ‘In turn’ means ‘next’, or ‘because of that’. That’s the fifth stage. The organic matter goes back into the soil. And then what happens?

Ông nói 'in turn' chất hữu cơ quay về với đất. 'In turn' báo hiệu giai đoạn tiếp theo của quá trình. ‘In turn’ có nghĩa ‘next’, hoặc ‘because of that’. Đó là giai đoạn thứ năm: chất hữu cơ quay trở về trong đất. Và tiếp theo là gì?

The carbon cycle in the forest goes on. The organic matter helps new trees to grow again, and then those trees die. We’re back to the first stage again. This is the carbon cycle.

Vòng tuần hoàn các-bon trong rừng lại tiếp diễn. Chất hữu cơ giúp cây non phát triển và sau đó những cây này chết. Chúng ta lại trở về giai đoạn đầu tiên. Đó là vòng tuần hoàn của các-bon.

OK, now we’re going to look at some ‘phrasal verbs’. ‘Phrasal verbs’ consist of a verb followed by a preposition. This forms a new verb, one sometimes related to the original verb, but sometimes not. ‘Phrasal verbs’ are idiomatic. There’s no pattern to the meanings they take, and they often have a number of different meanings. You often can’t just guess the meanings of phrasal verbs, you have to learn them. Let’s look at the phrasal verbs in this clip.

OK, bây giờ ta xem xét một số động giới từ. Động giới từ bao gồm một động từ được theo sau bởi một giới từ. Điều đó tạo ra một động từ mới, đôi khi có liên quan đến động từ gốc nhưng nhiều khi thì không. Động giới từ mang tính thành ngữ. Không có khuân mẫu nào trong việc giải nghĩa của chúng và chúng thường mang một số nghĩa rất khác nhau. Thông thường thì bạn không thể đoán ra được nghĩa của các động giới từ; bạn phải học thuộc lòng. Hãy xem một số động giới từ trong đoạn băng:

They break down the lignin and the cellulose which is the most resistant form of carbon, and they break it down, produce mushrooms and, in turn you, end up with organic matter going back into the soil, and so the carbon cycle in the forest goes on.

There were four phrasal verbs. They were: ‘break down’, ‘end up’, and two using go – ‘go back’ and ‘go on’. Notice that sometimes the preposition will give you an indication as to what the phrasal verb might mean. Let’s look at these four. See if you can match the meanings:

Có 4 động giới từ. Đó là ‘break down’, ‘end up’, và hai từ xuất xứ từ go – ‘go back’ and ‘go on’. Lưu ý rằng đôi khi giới từ sẽ biểu lộ cho bạn suy luận ra nghĩa của động giới từ. Hãy xem 4 động giới từ này và để xem bạn có thể tìm ra nghĩa của chúng không:

‘Break up’, ‘end up’, ‘go on’, ‘go back’,
and ‘finish’, ‘continue’, ‘decompose’, ‘return’.

Well ‘break up’ means to ‘decompose’, ‘go back’ means to ‘return’, ‘go on’ means to ‘continue’, and ‘end up’ means to’ finish’. But notice that ‘break up’ can sometimes mean ‘finish’ as well – we can ‘break up’ from school.

Vâng ‘break up’ means to ‘decompose’ [phân huỷ], ‘go back’ means to ‘return’ [trở về], ‘go on’ means to ‘continue’[tiếp tục], and ‘end up’ means to’ finish’ [kết thúc]. Nhưng lưu ý rằng 'break up' đôi khi có thể cũng mang nghĩa kết thúc - we can ‘break up’ from school [chúng ta có thể bỏ học giữa chừng].

In formal writing, we would be more likely to use words like ‘continue’ or ‘return’, than phrasal verbs, which tend to be less formal. Phrasal verbs are difficult to learn because there are so many of them.

Trong văn viết mang tính nghiêm túc, ta thường hay sử dụng các từ như ‘continue’ hay ‘return’ hơn là các động giới từ - các từ được coi là kém nghiêm túc hơn. Động giới từ rất khó học bởi vì chúng có rất là nhiều.

Look at ‘go’. We’ve already seen it with ‘go back’ and ‘go on’, but there’s many, many more, and remember, most of these have more than one meaning. It takes a lot of time to get used to all the phrasal verbs and what they mean. You need to listen carefully to people speaking, and the way they use phrasal verbs.

Hãy xem từ 'go'. Chúng ta đã có hai từ là ‘go back’ và ‘go on’, nhưng vẫn còn rất rất nhiều và nhớ rằng phần lớn trong số chúng có nhiều hơn một nghĩa. Mất rất nhiều thời gian để làm quen được với tất cả các động giới từ và ý nghĩa của chúng. Bạn cần phải chú ý nghe người khác nói và chú ý cách họ sử dụng động giới từ.

Another important thing to do is to write them down in groups – and buy a good phrasal verb dictionary. So pay attention to those phrasal verbs. Learning them in groups can be fun, and your spoken English will sound much more natural.

Một điều quan trọng khác là hãy viết chúng lại theo từng nhóm và mua một quyển từ điển động giới từ tốt. Hãy chú ý đến các động giới từ bạn đã viết ra. Học chúng theo nhóm có thể bớt nhàm chán và tiếng Anh nói của bạn nghe sẽ tự nhiên hơn.

Now we’re going to look at some writing tips. For variety, it’s important that you use a lot of different of sentence types, of different lengths. The difficult thing is finding the balance. You can join together short sentence using ‘conjunctions’, but what do you do with sentences that are too long? This sentence has many ideas, all joined together with ‘and’. How many ‘ands’ are there in the sentence?

Bây giờ chúng ta sẽ xem xét một số gợi ý khi viết. Để bài viết được phong phú, bạn cần phải sử dụng nhiều loại câu khác nhau, dài ngắn khác nhau. Cái khó là ở chỗ tìm ra sự cân bằng. Bạn có thể ghép các câu ngắn bằng cách sử dụng các từ liên kết, nhưng bạn sẽ làm gì với các câu quá dài? Câu sau đây có rất nhiều ý, tất cả đều nối với nhau bằng từ 'and'. Có bao nhiêu từ 'and' trong câu này?

They break down the lignin and the cellulose, which is the most resistant form of carbon, and they break it down, produce mushrooms and, in turn, you end up with organic matter going back into the soil, and so the carbon cycle in the forest goes on.

There are four ‘ands’. This sentence is too long, and should be edited. The ideas can be broken down into smaller groups and shorter, clearer sentences. There are several ways of doing this. We can use ‘punctuation’, ‘conjunctions’ and ‘connectors’.

Có tới 4 từ 'and'. Câu này quá dài, cần phải được viết lại. Các ý có thể được chia ra thành cách nhóm và các câu ngắn hơn, rõ ràng hơn. Có nhiều cách để thực hiện. Ta có thể dùng dấu chấm câu, từ liên kết hoặc từ nối.

So let’s have a look. Here’s the full sentence. We can start by using ‘punctuation’. Use a ‘comma’ to separate clauses. Use ‘full stops’ to separate complete ideas and you can replace some of the ‘ands’ with full stops, but remember the new sentence must now start with a capital letter. Now we have a clear paragraph, expressing a number of ideas with different kinds of sentences.

Hãy xem đây. Đây là cả câu dài. Ta có thể bắt đầu bằng cách dùng dấu chấm câu [dấu chấm và dấu phảy]. Dùng dấu phảy để phân chia các mệnh đề, dùng dấu chấm để phân chia các ý trọn vẹn. Bạn có thể thay thế một số từ 'and' bằng dấu chấm câu nhưng nhớ phải viết hoa đầu câu. Bây giờ ta đã có một đoạn văn sáng sủa hơn, thể hiện một số ý bằng các loại câu khác nhau.

And the carbon cycle goes on, but we can’t go on – it’s time to end this episode of Study English, but I’ll see you next time. Bye bye.

Và vòng tuần hoàn các-bon vẫn tiếp diễn nhưng chúng ta thì không thể tiếp tục mãi. Đã hết giờ của bài học hôm nay. Xin chào.

Copyright by Hp Group (www.hp-vietnam.com). Allright reserved.